مروری بر گزارشگری شرکت های بیمه
#آموزشی
مروری بر گزارشگری شرکت های بیمه (بخش اول)
⭕️ توجه : این متن کامل نیست و به تدریج به روز می شود - در این متن قصد آموزش حسابداری نداریم بنابراین مطالب بطور ساده بیان شده است⭕️
حسابداری و گزارشگری شرکتهای بیمه بر اساس استاندارد حسابداری شماره 28 و آیین نامه های بیمه مرکزی صورت می گیرد .البته تفاوت های جزئی بین این دو هست لیکن در عمل آیین نامه های بیمه مرکزی مورد عمل شرکتها بوده .(بطورخلاصه آیین نامه های بیمه مرکزی شرایط سختگیرانه تری نسبت به استانداردهای متناظر حسابداری دارند).
در هر حال ترازنامه و صورت سود و زیان شرکتهای بیمه تا حدودی متفاوت از صورتهای مالی سایر شرکتهاست و جزو موارد خاص در حسابداری محسوب می شوند که ذیلا اشاره می کنیم:
🔷تفاوت در ترازنامه:
🔺سرفصل های اضافه شده در طبقه دارایی های جاری :
1) مطالبات از بیمه گذاران و نمایندگان: مترادف با سرفصل حسابهای دریافتنی تجاری در سایر شرکتهاست . خیلی وقت ها قراردادهای بیمه بصورت نسیه هست مانده طلب های بیمه ای در این سرفصل منعکس می شود.
2) مطالبات از بیمه گران اتکایی : ( مربوط به سهم بیمه گران اتکایی از ذخایر حق بیمه - نحوه تسویه این سرفصل نامشخص - بررسی بیشتر نیاز است)
🔺سرفصل های اضافه شده در طبقه بدهی های جاری :
1) بدهی به بیمه گذاران و نمایندگان:این سرفصل مترادف با سرفصل حسابهای پرداختنی تجاری در سایر شرکتهاست و نشان دهنده طلب هایی که بیمه گران (بابت خسارت) و نمایندگان (بابت حق العمل ) از شرکت بیمه طلب کارند .
2) بدهی به بیمه گران و بیمه گزاران اتکایی: زمانی که حق بیمه به بیمه گران دیگر منتقل می گردد تا قبل از تسویه در این سرفصل باقی می مانند.
3) ذخایر حق بیمه : نام دیگر این سرفصل حق بیمه عاید نشده هست . اطلاق ذخیره کمی غلط انداز هست. برای روشن شدن ماهیت این سرفصل فرض کنید بیمه نامه آتش سوزی در اول اسفند سال 1397 یکساله منعقد می گردد . اگر سال مالی شرکت بیمه گر 29 اسفند ماه باشد عملا فقط یک ماه از این بیمه نامه مربوط به سال مالی جاری هست و 11 ماه بعدی مربوط به سال 1398 هست بنابراین رقم مربوط به 11 ماه سال 1398 تحت سرفصل ذخایر حق بیمه ( حق بیمه عاید نشده) منعکس و نشان داده می شود.
👈این سرفصل از ارقام مهم چپ ترازنامه هست .(معمولا با اهمیت)
4) ذخیره خسارت معوق: در پایان هر دوره گزارشگری (3 ماهه ، 6 ماهه ، 9 ماهه و 12 ماهه) رقم مربوط به خسارت احتمالی در تاریخ گزارش گری برآورد می گردد. این رقم عمدتا برآوردی و تابع قضاوت مدیریت شرکت بیمه هست . معمولا رقم با اهمیتی هست .
👈 از آنجایی که این سرفصل کاملا برآوردی هست . معمولا ابزاری در دست مدیریت برای مدیریت سود نیز می باشد. معمولا شرکتهای بیمه از این ابزار برای کم نشان دادن سود دوره استفاده می کنند. روشهایی برای شناسایی این ترفند وجود دارد که مثال های عینی رو در بررسی شرکتهای بیمه ای خواهیم گفت.
5) ذخیره ریسکهای منقضی نشده:رشته های که ضریب خسارت بالای 85 درصد دارند طبق فرمولی محاسبه و در این سرفصل منعکس می گردد.
6) سایر ذخایر فنی : هر گونه ذخیره اضافی طبق آیین نامه های بیمه در این سرفصل منعکس می گردد.
7) حق بیمه سالهای آتی: همان ذخایر حق بیمه هست که با این تفاوت که ماهیت بلندمدت دارد. -حق بیمه عاید نشده تا یکسال آتی در سرفصل ذخایر حق بیمه و بیشتر از آن در این سرفصل نشان داده می شود.
🔺سرفصل های اضافه شده در طبقه حقوق صاحبان سهام :
1) اندوخته سرمایه ای: بر اساس مصوبه شورای عالی بیمه از سود خالص هر سال 10 درصد کسر و به حساب اندوخته سرمایه ای منتقل می شود . زماینکه رقم اندوخته به 10 درصد سرمایه رسید رقم کسر شده از سود خالص به 15 درصد افزایش می یابد تا رقم اندوخته به 100 درصد سرمایه برسد. ( یعنی در نهایت این رقم همانند سرمایه بزرگ می شود).
🔷تفاوت در صورت سود و زیان :
بیشتر سرفصل های سود زیان کاملا متفاوت از فرمت سایر شرکتها هست . چیزی بنام فروش یا قیمت تمام شده نداریم اما نهایتا به سرفصل های مشابه خواهیم رسید .
🔺درآمد حق بیمه سهم نگهداری
نتیجه تفاضل دو عامل زیر است :
1) درآمد حق بیمه : شامل همه بیمه نامه های صادره می باشد.
2) هزینه حق بیمه اتکایی واگذاری : آن بخش از بیمه نامه های صادره که اجبارا یا اختیارا شرکت بیمه به صورت اتکایی واگذار کرده.
👈 زمانیکه بیمه نامه ای صادر می شود ( درآمد حق بیمه) طبق قانون بخشی از آن بایستی به شرکت بیمه مرکزی داده شود ( اصطلاحا هزینه حق بیمه اتکایی گفته می شود در حالیکه هزینه نیست بلکه نوعی برگشت درآمد هست ) - آنچه که باقی می ماند بنام درآمد حق بیمه سهم نگهداری در صورت سود و زیان گزارش می شود.
#آموزشی
مروری بر گزارشگری شرکت های بیمه ( بخش دوم )
👌توجه : طبق آخرین بخشنامه بیمه مرکزی شرکتهای بیمه برای سال 1398 موظفند از هر بیمه نامه زندگی 22 درصد و غیر زندگی 13 درصد را به بیمه مرکزی منتقل کنند.
🔺هزینه خسارت سهم نگهداری
نتیجه تفاضل دو عامل زیر است :
1) هزینه خسارت : در واقع همان خسارت های است که پرداخت شده و یا برآورد می گردد که در آینده پرداخت شود ( طرف حساب ذخیره خسارت معوق در ترازنامه که توضیح داده شد).
2) خسارت سهم بیمه گران اتکائی : زمانیکه حق بیمه به بیمه مرکزی و یا سایر بیمه گران اتکایی منتقل می شود قاعدتا خسارت نیز شامل حال آنها نیز می شود. خسارتی که از آنها دریافت می شود نوعی بازیافت خسارت شرکت هست که در این سرفصل نشان داده می شود.
👈خسارتی که از بیمه گران اتکایی دریافت می شود کاهنده خسارت هست و آنچه که بطور خالص شرکت بابت خسارت پرداخت کرده با نام هزینه خسارت سهم نگهداری منعکس می گردد.
🔺درآمد / هزینه کارمزد وکارمزد منافع سهم نگهداری
نتیجه تفاضل دو عامل زیر است:
1) هزینه کارمزد و کارمزد منافع : ( نامشخص در دست بررسی)
2) درآمد کارمزد و کارمزد منافع اتکایی : زماینکه حق بیمه ای به شرکت دیگری بصورت اتکایی منتقل می شود طبق قانون بابت بخش منتقل شده درصدی بعنوان سود شرکت منتقل کننده در دفاتر شناسایی می کند. این مبلغ در این سرفصل منعکس می گردد .
👈 خالص دو آتیم بالا مثبت یا منفی بصورت یک رقم خالص در صورت سود و زیان نشان داده می شود.
🔺خالص سایر درآمدها یا هزینه های بیمه ای
هر گونه هزینه ، کارمزد و یا درآمد در این سرفصل منعکس می گردد . هزینه های مربوط به این سرفصل شامل اقلام زیر است:
1) سهم صندوق تامین خسارت بدنی : طبق قانون بیمه شخص ثالث از هر بیمه نامه شخص ثالث 8 درصد بایستی از طرف شرکت بیمه گر به این صندوق واریز گردد .
2) عوارض وزارت بهداشت و درمان : طبق ماده 30 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت از هر بیمه نامه شخص ثالث 10 درصد بایستی از طرف شرکت بیمه گر به وزارت بهداشت واریز گردد .
3) عوارض نیروی انتظامی ، اورژانس و راهداری : طبق تبصره 10 قانون بودجه هر سال از هر بیمه نامه شخص ثالث 3 درصد بایستی به خزانه دولت بابت موارد گفته شده واریز گردد.
👈 اگر 9 درصد مالیات ارزش افزوده نیز به درصد های فوق اضافه شود جمعا از هر بیمه نامه شخص ثالث 30 درصد بصورت تحمیلی از شرکتهای بیمه گرفته می شود و شرکتهای بیمه فقط مالک 70 درصد حق بیمه نامه بوده درحالیکه متعهد به پرداخت 100 درصد خسارت می باشند!!
🔺درآمد سرمایه گذاری از محل ذخایر فنی
معمولا شرکتهای بیمه ای بخشی از وجوه مازاد را در خریدو فروش سهام و یا سپرده گذاری در بانک ها سرمایه گذاری می کنند . درآمد حاصل طبق روش هایی به دو قست تسهیم می گردد.
1) درآمد سرمایه گذاری از محل ذخایر فنی : این رقم بعنوان درآمد در بخش فعالیت بیمه ای منعکس می گردد.
2) درآمد سرمایه گذاری از محل سایر منابع: این بخش بعد از محاسبه سود ناخالص فعالیت بیمه ای همانند سایر شرکتها بعد از هزینه های عمومی اداری منعکس می گردد.
🔺سود ناخالص فعالیت بیمه ای
این آیتم مشابه سود ناخالص در سایر شرکتهاست و از اقلام زیر تشکیل شده :
➕درآمد بیمه سهم نگهداری
➖هزینه خسارت سهم نگداری ( برخی این آیتم را برابر قیمت تمام شده می دانند)
➕یا➖درآمد/هزینه کارمزد و کارمزد منافع سهم نگهداری ( معمولا کاهنده )
➕یا➖خالص سایر درآمدها یا هزینه های بیمه ای ( معمولا کاهنده)
🔷تعاریف و نسبت ها:
🔺انواع بیمه :
1) بیمه زندگی : همان بیمه عمر (مستمری یا بازنشستگی) هست که مزایا به بیمه گذار یا وراث پرداخت می گردد.
2) بیمه غیر زندگی : بیمه های عمومی از قبیل شخص ثالث ، حوادث ، درمان ، آتش سوزی ، مسولیت ، کشتی ، هواپیما و..... هست.
👈 استانداردهای حسابداری مربوط به بیمه غیر زندگی می باشد.
🔺نسبت های مهم:
1)نسبت توانگری : یکی از نسبت های مهم برای صنعت بیمه نسبت توانگری هست. این نسبت حاصل ارزش روز دارایی ها منهای بدهی ها تقسیم بر سرمایه الزامی ( سرمایه ای که برای پوشش ریسک بیمه لازم هست). این نسبت توسط خود شرکتهای بیمه محاسبه و به بیمه مرکزی ارسال می شه. نتیجه این نسبت به شرح زیر هست:
بالاتر از 100 👈👈 رتبه یک
بین 70 تا 100 👈👈 رتبه 2
بین 50 تا 70 👈👈 رتبه 3
بین 10 تا 50 👈👈 رتبه 4
کمتر از 10 👈👈 رتبه 5
هر چه قدر رتبه بیشتر (به سمت عدد 5 ) باشد یعنی وضعیت شرکت بیمه نامناسب است و بایستی نسبت به افزایش سرمایه (از محل آورده ) اقدام گردد.
#آموزشی
مروری بر گزارشگری شرکت های بیمه ( بخش سوم )
2) ضریب خسارت : حاصل تقسیم هزینه خسارت بر حق بیمه صادره ( بدون احتساب ذخیره).
👈 نکته مهم برای این نسبت این است که این نسبت تا حد زیادی برآوردی و وابسته به قضاوت مدیریت هست.هر چه نسبت کمتر باشد بهتر است.
3) نسبت خسارت : حاصل تقسیم خسارت پرداختی (بدون احتساب ذخیره) بر حق بیمه صادره ( بدون احتساب ذخیره).
👈این نسبت کاملا واقعی هست و مدیریت پرتفوی را بطور دقیق نشان می دهد.و هر چه کمتر باشد بهتر است .
⭕️نکته مهم : معمولا ضریب خسارت از نسبت خسارت بیشتر است و بین این دو بایستی فاصله ای منطقی برقرار باشد ( مثلا بین 8 تا 10 درصد) . معمولا در گزارشگری های بین دوره مثلا سه و 9 ماهه که حسابرسی شده نیست گپ بین این دو نسبت افزایش می یابد.(مثلا 30 ) . افزایش گپ با احتمال زیاد در پایان سال با برآورد دقیق تر از خسارت کاهش و در نتیجه سودخالص افزایش می یابد.
4) نسبت هزینه بیمه اتکایی واگذاری بر درآمد حق بیمه : هر چه کمتر بهتر - به معنی این که شرکت توانایی بالای برای پوشش ریسک با سرمایه خود دارد و نیازی به اتکایی نیست.
👈 شرکتهای که افزایش سرمایه از محل آورده دارند موجب بهبود این نسبت میشود. در بلندمدت منجر به افزایش سود خواهد شد.
5) نسبت جمع درآمدهای سرمایه گذاری ( از محل فنی + سایر منابع) به درآمد حق بیمه: هر چقدر این نسبت بالاتر باشد بهتر است . به معنی استفاده شرکت بیمه از منابع حاصل از تولید حق بیمه هست . روند سالانه این نسبت مهم هست.
6) ترکیب پرتفوی رشته های بیمه ای : برخی از رشته های بیمه مانند درمان همیشه زیانده هستند . شناسایی رشته های زیان ده و بررسی روند مدیریت پرتفوی حائز اهمیت است.
7) ترکیب پرتفوی سرمایه گذاری ( سهام) : شرکتهای بیمه ای که پرتفوی قوی دارند در آینده سودآوری بهتری خواهند داشت.
8) تراز ارزی : با توجه به شرایط ارزی کشور بررسی تراز ارزی حائز اهمیت است . تراز ارزی مثبت به منزله توان بالقوه شرکت بیمه در ایجاد سود آوری می باشد. هر آنچه تراز مثبت تر باشد بهتر است.
📌مروری بر گزارشگری شرکت های کشاورزی و دامپروری
97/12/28
به وبلاگ اکشن بورس خوش آمدید.هدف این وبلاگ ارائه اطلاعات همزمان در فرصت هاي سرمايه گذاري به بازديد كنندگان مي باشد و بیشتر به موضوعات مورد توجه سرمايه گذاران از قبیل قیمت های جهانی ،تحلیل بازارهای جهانی ، تحلیل شرکتهای بورسی،معرفی شرکتهای جهانی ،معرفی شاخص های اقتصادی ، تحلیل بازار فارکس ، بررسی بازار مسکن و ساخت و ساز در ایران و سایر موارد آموزشي می پردازد.